Jumat, 21 Desember 2018


TOPIKU
RELATORIO OBSERVASAUN IHA JARDIM 5 DE MAIU NO LARGO LECIDERE
.introdusaun
Ami ami nia peskiza iha jardim 5 de maiu no iha largo lecidere hodi halo observasaun ba iha desenvolvimentu ne’ebe mak lao iha neba,liu liu liga iha fasilidade no ambiente ne’ebe mak iha,no halo analiza ba iha movimentu ema nian iha jardim.Bazeia ba ami nia peskiza ne’be mak ami halo ami haree ema nia hahalok sira komesa ona menus  hodi estraga sasan sira n’eb mak prepara iha ambiente. Iha ita nia konstituisaun  RDTL artigu 61 alinha 1 hateten katak,Ema hotu-hotu iha direitu atu moris iha ambiente ema moris nian ne’ebe mak moos,nabelun diak ho natureza,no iha obrigasaun atu proteje no halo diak ba jerasaun loron ikus nian.Atu haforsa tan katak ita hotu-hotu presiza moris iha ambiente ne’ebe mak moos,ita hotu tenke tau atensaun no kuidadu  ba ita nia ambiente sira ,no ita tenke proteje ita nia ambiente sira liu liu lalika soe foer arbiru iha fatin ne’ebe deit.
Realidade ne’e mak hatudu ami hare’e mudansa  ka progresu barak mak lao ona iha ita nia fatin jardim, maibe  dala barak  ita ema sira mak  menus konsensia hodi estraga ita nia ambiente sira.
 Sociologia e desenvolvimentu hanesan materia nebe  mak foka liu ba iha ambinente social.koalia kona ba sociologia hare liu ba relasaun ema ho ema,grupu ho grupu ka instituisaun ho instituisaun.Tuir Max Weber hateten  Sosiologi adalah ilmu yang berupaya memahami tindakan-tindakan sosial. sosiosolojia nuudar siensia ida ne’ebe  estuda hodi hatene kona-ba movimentu social, ne’ebe mak akontese iha vida lorloron nian, ou ita bele hateten katak sosiologia hanesan siensia ida atu estuda kona ba ita ema nia moris iha komunidade nia laran dala barak ema hanaran siensia social.Desenvolvimentu katak ita halo mudansa ka progressu ba buat ne’e mak a’at ba diak,la iha ba iha  no halo sai diak liu tan.Tuir portes hateten katak desenvolvimento hanesan transformasaun economia social no kultura,desenvolvimento hanesan prossesu mudansa ida ne’ebe planeadu hodi hetan rendimentu ne’ebe mai husi setor oin-oin bele hadia economia iha rai laran.






.OBJETIVU
1.      Hanesan materia ne’ebe mak ami estudante sira aprende hodi  hatene klean liu tan kona ba  movimentu ema nia,iha ambiente jardim 5 de Maiu no Largo Lecidere.
2.      Ami halo observasaun atu hatene kona ba  ambiente social.
3.      Hasae ami nia koinesimentu kona ba  oinsa mak bele kuidadu ambiente sira liu-liu iha kapital Dili.




III.KOMPOSTU REZULTADU ANALIZA
3.1  REZULTADU OBSERVASAUN IHA JARDIN 5 DE MAIU  NO LARGO LECIDERE
Tuir ami grupu 4 nia observasaun iha iha jardim 5 de Maiu no Largo Lecidere,ami identifika problema barak mak hanesan: Kondisaun Jardim 5 de Maio Colmera Dili oras ne’e dadaun komesa at liu-liu lampu neebe monta iha jardin laran barak rahun. Tamba hetan estragus husi ema nebe la iha responsablidade.Laos ne’e deit maibe istoria prosesu ukun an Timor-Leste  ne’ebe taka iha jardim laran  maioria hetan les ou estragus hosi ema deskuinesidu sira.Iha Largo Lecidere kondisaun fasilidade mos la diak hanesan haris fatin iha maibe be’e la iha,lampu sira iha laran mos a’at hotu tamba estragus husi ema iha tempu kalan,tuir fatin sira ne’ebe mak prepara iha fatin ne’eba maioria hakerek ho ema nia naran ka arte marsiais nia naran,no ema soe foer arbiru iha fatin ne’eba.


3.2 problema ne’ebe mak ami observa no identifika iha jardim 5 de maiu no largo lecidere

1.      Negosiante sira fa’an sasan iha  estrada nini no Tasi ibun
2.      Ema soe foer arbiru  la soe ba iha lixu fatin ne’ebe mak governu prepara
3.      Fasilidade iha jardim 5 de Maiu  no Largo Lecidere kuaze la funsiona 
4.      Ema moras mental sira ne’e mak dala barak mos halo ema tauk atu ba vijita jardim
5.      Atividade no movimentu ema nia iha jardim












3.3 ANALIZA PROBLEMA




3.2.1        NEGOSIANTE SIRA
Ø  Problema ba negosiante sira mak fatin fa’an sasan ba sira la iha,dala barak ema duni  sira,no labarik sira fa’an manutolun hetan amesadu husi joven sira,
Ø  Iha jardim tuir ami nia hare’e  negosiante barak mak fa’an sasan iha fatin ne’eba,hanesan  ema balun fan ho karosa,balun fa’an iha tasi ibun no Aileba sira.



IMAGEM NEGOSIANTE SIRA FA’AN NU’U IHA LARAGO LECIDERE







IMAGEM NEGOSIANTE SIRA FA’AN SASAN IHA JARDIM 5 DE MAIU






















IMAGEM  NEGOSIANTE SIRA FA’AN  SASAN IHA TASI IBUN LARGO LECIDERE



3.2.2        LIXU


Ø  Problema lixu  iha jardim sira,ema soe’ fo’er arbiru, no laiha konsiensia atu soe ba fatin lixu ne’ebe mak estadu  prepara tia ona  iha  jardim.
FATIN LIXU NE’EBE MAK PREPARA HUSI BNCTL SIRA IHA LARGO NO JADIM 5  DE MAIU




EMA SOE FOER ARBIRU IHA TASI IBUN LARGO LECIDERE NIAN
 











                                    Ema Soe Foer Arbiru Iha Jardim Largo Lecidere


3.2.3        FASILIDADE IHA JARDIM
Ø  Problema fasilidade iha jardim mak hanesan:
Ø  falta kadeiras ba vizitantes sira hodi tur
Ø  Linha eletrisidade la funsiona,
Ø  Haris fatin iha maibe ema xave metin hotu
Ø  Iha Largo haris fain iha maibe be’e la iha






HARIS FATIN KA SENTINA IHA JARDIM 5 DE MAIU EMA XAVE HOTU

















FATIN  NE’EBE MAK  LABARIK SIRA HALIMAR BA














3.2.4        Ema moras mental sira

Ø  Problema ema moras mental sira
Ø  Sira halo tauk ema vizitante sira wain hira atu ba vizita fatin jardim sira










IMAGEM  EMA MORAS MENTAL NE’EBE MAK TUUR IHA JARDIM 5 DE MAIU



IMAGEM EMA MORAS MENTAL NE’EBE MAK TUUR IHA LARGO LECIDERE






3.2.5        ATIVIDADE NO MOVIMENTU EMA NIA
Ø  Ema grupu ki’ik ida halimar joga karta iha fatin ne’eba
Wainhira sira halimar joga karta sira hamnasa,hakilar to’o sira istori malu ne’e mos fo  kausa ba vizitante sira liu-liu ema sira estranjeiru no mos estudante sira ne’ebe halo traballu iha ne’ebe.
Ø  Husi organizasaun ka grupu balu ba halo diskusaun iha fatin neeba.
Ø  Estudante sira estuda iha  fatin ne’eba,
Ø  Ema barak mak halo exersiu-exersiu fiziku iha fatin kampu ne’eba.
Ø  Labarik ki’ik sira halimar iha fatin ne’eba
Ø  Joventude sira namorada namorado iha fatin neeba.





IV.KONKLUZAUN
Ami grupu quatru atu halo konklui deit kona ba ami nia observasaun iha jardim 5  Maiu no Largo Lecidere,iha ami nia observasaun ne’ebe mak ami grupu observa katak,iha problema barak ne’e mak ami identifika hanesan fasilidade iha jardim sira agora komesa ona a’at ka hetan estragus husi ema deskonesidu sira iha tempu kalan,no prolema seluk kona ba ambiente iha jardim mak  ema la iha konsensia hodi soe foer ba lixu fatin.
Liu husi problema hira ne’ebe mak ami mensiona iha leten mak ami grupu quatru atu halo rekomenda ba ita  hotu katak ita presiza hadomi ita nia ambiente sira liu-liu kuidadu fatin jardim sira  labele halo estragus ba sasan sira ne’ebe mak ita nia governu sira halo ka prepara ona ba ita.Ba oin ami mos husi ba iha ita nia governu atu kria kondisaun ba ita nia negosiante sira n’ebe mak fa’an sasan iha jardim atu nune sira mos bele fa’an sira nia sasan,ami mos husu ba parte kompotenete atu hadia fali kondisaun jardim ne’eb mak  balun sei menus ou a’at,mai ita hamutuk kuidadu no hadomi ita nia ambiente proteje no cuidado ita nia ambiente no oinsa ita bele hamutuk tau iha pratica, ação concreta ruma nebe  sustentável  no integrada ba desenvolvimento,Ita mak responsavel atu kuidadu jardim sira  nebe iha desenvolvimentu hahu husi ita hotu.
                                                      
REFERENSIA
·         Planu estrateziku desenvolvimentu nasional Tiomr-Leste
·         Konstituisaun da Republika Demokratika de Timor Leste Artigu 61
·         Dili 20 de setembru horas  08:30 -15:45  remata.

Tidak ada komentar:

Posting Komentar