TOPIKU
RELATORIO
OBSERVASAUN IHA JARDIM 5 DE MAIU NO LARGO LECIDERE
Ⅰ.introdusaun
Ami ami nia peskiza iha jardim 5 de maiu no iha
largo lecidere hodi halo observasaun ba iha desenvolvimentu ne’ebe mak lao iha
neba,liu liu liga iha fasilidade no ambiente ne’ebe mak iha,no halo analiza ba
iha movimentu ema nian iha jardim.Bazeia ba ami nia peskiza ne’be mak ami halo
ami haree ema nia hahalok sira komesa ona menus
hodi estraga sasan sira n’eb mak prepara iha ambiente. Iha ita nia
konstituisaun RDTL artigu 61 alinha 1 hateten katak,Ema hotu-hotu iha direitu
atu moris iha ambiente ema moris nian ne’ebe mak moos,nabelun diak ho
natureza,no iha obrigasaun atu proteje no halo diak ba jerasaun loron ikus nian.Atu
haforsa tan katak ita hotu-hotu presiza moris iha ambiente ne’ebe mak moos,ita
hotu tenke tau atensaun no kuidadu ba
ita nia ambiente sira ,no ita tenke proteje ita nia ambiente sira liu liu
lalika soe foer arbiru iha fatin ne’ebe deit.
Realidade ne’e mak hatudu ami hare’e mudansa ka progresu barak mak lao ona iha ita nia
fatin jardim, maibe dala barak ita ema sira mak menus konsensia hodi estraga ita nia ambiente
sira.
Sociologia e desenvolvimentu hanesan materia
nebe mak foka liu ba iha ambinente
social.koalia kona ba sociologia hare liu ba relasaun ema ho ema,grupu ho grupu
ka instituisaun ho instituisaun.Tuir Max Weber hateten Sosiologi adalah ilmu yang berupaya memahami tindakan-tindakan sosial. sosiosolojia nuudar siensia
ida ne’ebe estuda hodi hatene kona-ba
movimentu social, ne’ebe mak akontese iha vida lorloron nian, ou ita bele
hateten katak sosiologia hanesan siensia ida atu estuda kona ba ita ema nia
moris iha komunidade nia laran dala barak ema hanaran siensia social.Desenvolvimentu katak ita halo mudansa ka progressu
ba buat ne’e mak a’at ba diak,la iha ba iha
no halo sai diak liu tan.Tuir portes
hateten katak desenvolvimento hanesan transformasaun economia social no
kultura,desenvolvimento hanesan prossesu mudansa ida ne’ebe planeadu hodi hetan
rendimentu ne’ebe mai husi setor oin-oin bele hadia economia iha rai laran.
Ⅱ.OBJETIVU
1.
Hanesan materia
ne’ebe mak ami estudante sira aprende hodi
hatene klean liu tan kona ba
movimentu ema nia,iha ambiente jardim 5 de Maiu no Largo Lecidere.
2.
Ami halo
observasaun atu hatene kona ba ambiente
social.
3.
Hasae ami nia
koinesimentu kona ba oinsa mak bele kuidadu
ambiente sira liu-liu iha kapital Dili.
III.KOMPOSTU
REZULTADU ANALIZA
3.1 REZULTADU OBSERVASAUN IHA JARDIN 5
DE MAIU NO LARGO LECIDERE
Tuir ami grupu 4 nia
observasaun iha iha jardim 5 de Maiu no Largo Lecidere,ami identifika problema
barak mak hanesan: Kondisaun Jardim 5 de Maio Colmera Dili oras ne’e dadaun
komesa at liu-liu lampu neebe monta iha jardin laran barak rahun. Tamba hetan
estragus husi ema nebe la iha responsablidade.Laos ne’e deit maibe istoria
prosesu ukun an Timor-Leste ne’ebe taka iha jardim laran maioria
hetan les ou estragus hosi ema deskuinesidu sira.Iha Largo Lecidere kondisaun
fasilidade mos la diak hanesan haris fatin iha maibe be’e la iha,lampu sira iha
laran mos a’at hotu tamba estragus husi ema iha tempu kalan,tuir fatin sira ne’ebe
mak prepara iha fatin ne’eba maioria hakerek ho ema nia naran ka arte marsiais
nia naran,no ema soe foer arbiru iha fatin ne’eba.
3.2 problema ne’ebe mak ami observa no identifika
iha jardim 5 de maiu no largo lecidere
1. Negosiante
sira fa’an sasan iha estrada nini no
Tasi ibun
2. Ema
soe foer arbiru la soe ba iha lixu fatin
ne’ebe mak governu prepara
3. Fasilidade
iha jardim 5 de Maiu no Largo Lecidere
kuaze la funsiona
4. Ema
moras mental sira ne’e mak dala barak mos halo ema tauk atu ba vijita jardim
5. Atividade
no movimentu ema nia iha jardim
3.3
ANALIZA PROBLEMA
3.2.1
NEGOSIANTE SIRA
Ø Problema
ba negosiante sira mak fatin fa’an sasan ba sira la iha,dala barak ema
duni sira,no labarik sira fa’an
manutolun hetan amesadu husi joven sira,
Ø Iha
jardim tuir ami nia hare’e negosiante
barak mak fa’an sasan iha fatin ne’eba,hanesan
ema balun fan ho karosa,balun fa’an iha tasi ibun no Aileba sira.
IMAGEM NEGOSIANTE SIRA
FA’AN NU’U IHA LARAGO LECIDERE
IMAGEM NEGOSIANTE SIRA FA’AN SASAN IHA JARDIM 5 DE MAIU
IMAGEM NEGOSIANTE SIRA FA’AN SASAN IHA TASI IBUN LARGO LECIDERE
3.2.2
LIXU
Ø Problema
lixu iha jardim sira,ema soe’ fo’er
arbiru, no laiha konsiensia atu soe ba fatin lixu ne’ebe mak estadu prepara tia ona iha jardim.
FATIN
LIXU NE’EBE MAK PREPARA HUSI BNCTL SIRA IHA LARGO NO JADIM 5 DE MAIU
EMA SOE FOER ARBIRU IHA TASI IBUN
LARGO LECIDERE NIAN
Ema
Soe Foer Arbiru Iha Jardim Largo Lecidere
3.2.3
FASILIDADE
IHA JARDIM
Ø Problema
fasilidade iha jardim mak hanesan:
Ø falta
kadeiras ba vizitantes sira hodi tur
Ø Linha
eletrisidade la funsiona,
Ø Haris
fatin iha maibe ema xave metin hotu
Ø Iha
Largo haris fain iha maibe be’e la iha
HARIS FATIN KA SENTINA IHA JARDIM 5
DE MAIU EMA XAVE HOTU
FATIN
NE’EBE MAK LABARIK SIRA HALIMAR BA
3.2.4
Ema
moras mental sira
Ø Problema
ema moras mental sira
Ø Sira
halo tauk ema vizitante sira wain hira atu ba vizita fatin jardim sira
IMAGEM EMA MORAS MENTAL NE’EBE MAK TUUR IHA JARDIM 5
DE MAIU
IMAGEM EMA MORAS MENTAL NE’EBE MAK
TUUR IHA LARGO LECIDERE
3.2.5
ATIVIDADE
NO MOVIMENTU EMA NIA
Ø Ema
grupu ki’ik ida halimar joga karta iha fatin ne’eba
Wainhira
sira halimar joga karta sira hamnasa,hakilar to’o sira istori malu ne’e mos
fo kausa ba vizitante sira liu-liu ema
sira estranjeiru no mos estudante sira ne’ebe halo traballu iha ne’ebe.
Ø Husi
organizasaun ka grupu balu ba halo diskusaun iha fatin neeba.
Ø Estudante
sira estuda iha fatin ne’eba,
Ø Ema
barak mak halo exersiu-exersiu fiziku iha fatin kampu ne’eba.
Ø Labarik
ki’ik sira halimar iha fatin ne’eba
Ø Joventude
sira namorada namorado iha fatin neeba.
IV.KONKLUZAUN
Ami grupu quatru atu
halo konklui deit kona ba ami nia observasaun iha jardim 5 Maiu no Largo Lecidere,iha ami nia
observasaun ne’ebe mak ami grupu observa katak,iha problema barak ne’e mak ami
identifika hanesan fasilidade iha jardim sira agora komesa ona a’at ka hetan
estragus husi ema deskonesidu sira iha tempu kalan,no prolema seluk kona ba
ambiente iha jardim mak ema la iha
konsensia hodi soe foer ba lixu fatin.
Liu husi problema hira
ne’ebe mak ami mensiona iha leten mak ami grupu quatru atu halo rekomenda ba
ita hotu katak ita presiza hadomi ita
nia ambiente sira liu-liu kuidadu fatin jardim sira labele halo estragus ba sasan sira ne’ebe mak
ita nia governu sira halo ka prepara ona ba ita.Ba oin ami mos husi ba iha ita
nia governu atu kria kondisaun ba ita nia negosiante sira n’ebe mak fa’an sasan
iha jardim atu nune sira mos bele fa’an sira nia sasan,ami mos husu ba parte
kompotenete atu hadia fali kondisaun jardim ne’eb mak balun sei menus ou a’at,mai ita hamutuk
kuidadu no hadomi ita nia ambiente proteje no cuidado ita nia ambiente no oinsa
ita bele hamutuk tau iha pratica, ação concreta ruma nebe sustentável
no integrada ba desenvolvimento,Ita mak responsavel atu kuidadu jardim sira
nebe iha desenvolvimentu hahu husi ita
hotu.
REFERENSIA
·
Planu estrateziku desenvolvimentu
nasional Tiomr-Leste
·
Konstituisaun da Republika
Demokratika de Timor Leste Artigu 61
·
Dili 20 de setembru horas
08:30 -15:45 remata.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar